Przedborski Park Krajobrazowy


Informacje ogólne

1. Rozporządzenia prawne i cel utworzenia Przedborskiego Parku Krajobrazowego

Przedborski Park Krajobrazowy został powołany rozporządzeniami Wojewódzkich Rad Narodowych w Piotrkowie Trybunalskim - 27.05.1988 r. i w Kielcach - 10.06.1988 r.

Stan prawny Parku, nadany powyższymi aktami, został uaktualniony rozporządzeniami nr 4/98 Wojewody Piotrkowskiego z dnia 30 czerwca 1998 roku i Wojewody Kieleckiego nr 12/98 z dnia 23 czerwca 1998 roku.

Celem Przedborskiego Parku Krajobrazowego jest ochrona najcenniejszych zjawisk przyrodniczych, kulturowych, krajobrazowych, występujących na jego obszarze. PPK jest jednym z najcenniejszych parków krajobrazowych w środkowej Polsce, a niektóre jego fragmenty, jak rezerwaty: Murawy Dobromierskie, Bukowa Góra, Piskorzeniec, Czarna Rózga i Oleszno należą do unikalnych w skali kraju.

Park odznacza się dużą zmiennością budowy geologicznej i rzeźby terenu, co wpływa na zwiększone zróżnicowanie innych elementów środowiska przyrodniczego: gleb, wód podziemnych i powierzchniowych, mikroklimatu, szaty roślinnej i świata zwierzęcego. W wyniku tych zróżnicowań powstał malowniczy krajobraz, odznaczający się dużą różnorodnością i pięknymi punktami widokowymi. Ochrony wymagają walory przyrodniczo-krajobrazowe, głównie najbardziej naturalnych terenów w dolinie Pilicy i jej dopływów, rozległe kompleksy leśne i borowe (pozostałości Puszczy Pilickiej) oraz pasmo wypiętrzeń jurajskich i kredowych.

Na terenie Parku i Przedborskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu znajdują się bogate i dobrze wykształcone zbiorowiska szaty roślinnej: torfowiskowe, szuwarowe, wodne, murawy kserotermiczne itp. Występują tutaj liczne stanowiska gatunków chronionych, a także zagrożonych wyginięciem, znajdujących się na czerwonej liście roślin zagrożonych w Polsce. W zakresie fauny występują miejsca lęgowe i ostoje gatunków chronionych, gatunków ginących i zagrożonych wyginięciem, rzadkich i bardzo rzadkich. Między innymi występuje stanowisko lęgowe bociana czarnego i orła bielika - gatunków zagrożonych w skali Europy. Na terenie Parku występują też bardzo cenne obiekty przyrody nieożywionej.

Park jest od lat sześćdziesiątych XX wieku cennym polem badań naukowych kilku wyższych uczelni. Są tu prowadzone zajęcia dydaktyczne ze studentami tych uczelni. Jest również miejscem wędrówek krajoznawczych licznych wycieczek młodzieży i społeczeństwa.


2. Położenie

Położenie administracyjne

Teren Przedborskiego Parku Krajobrazowego i Przedborski Obszar Chronionego Krajobrazu leżą na pograniczu województw łódzkiego i świętokrzyskiego. Położone są na obszarze czterech powiatów: radomszczańskiego, włoszczowskiego, koneckiego i kieleckiego. Obejmuje gminy: Przedbórz, Wielgomłyny, Masłowice, Żytno - powiatu radomszczańskiego w województwie łódzkim oraz gminy: Kluczewsko i Krasocin - powiatu włoszczowskiego, Fałków i Słupia Konecka - powiatu koneckiego oraz Łopuszno - powiatu kieleckiego w województwie świętokrzyskim.

Południowy fragment Przedborza wchodzi w granice Przedborskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Do największych jednostek osadniczych w granicach Parku i POCHK należą: miasto Przedbórz, wsie Oleszno i Góry Mokre. Pozostałe jednostki sieci osadniczej to niewielkie miejscowości, z zabudową ciągnącą się wzdłuż dróg, bądź zabudową rozproszoną wśród pól.


Położenie na tle jednostek fizyczno-geograficznych

Przedborski Park Krajobrazowy leży na pograniczu pasa wyżyn i nizin, w obrębie Wyżyny Małopolskiej. Od północy graniczy bezpośrednio z Wzniesieniami Południowomazowieckimi, leżącymi w obrębie Nizin Środkowopolskich.

Na podstawie podziału fizyczno-geograficznego J. Kondrackiego obszar PPK i obszar POCHK leżą w środkowej części makroregionu zwanego Wyżyną Przedborską, która stanowi północno-zachodni fragment podprowincji Wyżyna Środkowomałopolska w prowincji Wyżyna Małopolska.

W obrębie Wyżyny Przedborskiej wyróżnia się cztery mezoregiony:

  • północna część Niecki Włoszczowskiej
  • pólnocno-zachodnia część Pasma Przedborsko-Małogoskiego
  • zachodnia część Wzgórz Łopuszniańskich
  • południowy fragment Wzgórz Opoczyńskich

W krajobrazie PPK dominuje Pasmo Przedborsko-Małogoskie, będące przedłużeniem Gór Świętokrzyskich i jednocześnie osią Parku. Pilica, która płynie południkowo, stanowi zachodnią granicę Przedborskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Główny dopływ Pilicy na terenie Parku stanowi Czarna Włoszczowska.


3. Struktura użytkowania - Przedborski Park Krajobrazowy

Lp. Rodzaj Użytkowania Powierzchnia w ha Udział procentowy
1. Lasy 10 470 62,9%
2. Grunty orne 3 200 19,2%
3. Użytki zielone 2 415 14,5%
4. Wody Tereny 230 1,4%
5. Tereny zainwestowane 325 2,0%
  Razem 16 640 100,0 %
Lp. Nazwa rezerwatu Typ rezerwatu Powierzchnia w ha
1. Piskorzeniec torfowiskowy 409,19
2. Czarna Rózga leśny 185,60
3. Bukowa Góra leśny 34,80
4. Murawy Dobromierskie stepowy 36,29
5. Oleszno leśny 31,43
  Razem   697.31

tabela1 - Użytkowanie terenu

tabela2 - Istniejące rezerwaty w Przedborskim Parku Krajobrazowym



















Przedborski Park Krajobrazowy.
Ostatnia aktualizacja: 31-01-2004